Wat is trichine?

Trichine of Trichinella is een microscopisch kleine parasitaire worm. Deze kan voorkomen bij verschillende zoogdieren (onder andere everzwijn, vos, varken en paard). Dieren die besmet zijn met de parasiet zien er niet ziek uit. Wel kunnen ze gedragsveranderingen vertonen zoals minder actief zijn. De volwassen wormen leven in de wand van de dunne darm van de gastheer en zijn levendbarend. De larven doorboren de darmwand, kapselen zich in het spierweefsel en kunnen daar jaren overleven.

Mensen kunnen besmet worden door het eten van rauw, onvoldoende verhit of onvoldoende ingevroren vlees dat ingekapselde trichinelarven bevat. In vlees dat voldoende verhit wordt tot in de kern (kerntemperatuur boven 70 °C) en/of voldoende lang wordt ingevroren (minstens 10 dagen aan -23 °C of 20 dagen aan -15 °C) zorgt trichine niet langer voor problemen. Roken of pekelen volstaat niet om alle trichinesoorten te doden. De wormen zijn niet zichtbaar met het blote oog.

Bij een besmetting komen de larven vrij in de maag, en dringen ze de wand van de dunne darm binnen. Daar groeien ze uit tot volwassen wormen. Dit proces leidt vaak tot symptomen als misselijkheid, buikkrampen, braken en diarree. Vrouwelijke wormen produceren na vijf dagen nieuwe larven. Deze migreren doorheen het lichaam, en kapselen zich vervolgens in spiercellen. Symptomen die optreden bij deze fase zijn koorts, nachtzweten, spierpijn, zwelling rond de ogen en moeheid.

De klachten kunnen weken tot maanden aanhouden. Soms zijn de symptomen mild of zelfs niet of nauwelijks merkbaar, maar ze kunnen ook zeer ernstig zijn. Sommige mensen houden aan een infectie blijvende klachten over zoals zenuwstoornissen en pijn. De ziekte kan zelfs dodelijk zijn, meestal als gevolg van hartfalen.

Wettelijke basis van het trichinenonderzoek op everzwijn

Conform het ‘Koninklijk besluit betreffende de rechtstreekse levering, door een primaire producent, van kleine hoeveelheden van sommige levensmiddelen van dierlijke oorsprong aan de eindverbruiker of aan de plaatselijke detailhandel’ is het verplicht om everzwijnen die de jager wil leveren aan een eindverbruiker of een plaatselijke detailhandel te laten onderzoeken voor de aanwezigheid van trichine:

Hoofdstuk 2 – Primaire producten ┃ Afdeling IV .- Vrij wild ┃Artikel 16.

5° wilde zwijnen en andere voor trichinen gevoelige soorten ondergaan op aanvraag van de gekwalificeerde persoon een trichinenonderzoek in een geaccrediteerd of erkend laboratorium; het gunstige resultaat is gekend voor de levering of het resultaat wordt, nadat de eindconsument of de  plaatselijke detailhandel bij de levering gewezen is op het belang van een lopend onderzoek, na ontvangst ervan door de gekwalificeerde persoon aan de eindconsument of de plaatselijke detailhandel meegedeeld.

Levert de jager het wild aan een erkende wildbewerkingsinrichting, dan moet deze het trichinenonderzoek laten uitvoeren. Alle everzwijnen moeten daar in observatie blijven (mogen niet in de handel gebracht worden noch uitgesneden worden) tot de officiële dierenarts aan de exploitant van de wildbewerkingsinrichting het gunstig resultaat van het trichinenonderzoek heeft medegedeeld. Op dat moment worden de instructies i.v.m. het merken gegeven en enkel vanaf dan mogen de everzwijnen worden uitgesneden en/of in de handel worden gebracht.

Indien de jager en zijn gezin het vlees zelf verbruiken is een trichinenonderzoek niet wettelijk verplicht. Voor de gezondheid van de jager en zijn gezin is het toch steeds aangeraden.

Gratis trichinenonderzoek voor jagers

Sinds 2025 kunnen jagers gratis een trichinenonderzoek laten voeren op elk everzwijn gestrekt in Vlaanderen.

Lees hier hoe een jager zijn trichinenstalen gratis kan laten onderzoeken