De Vlaamse Regering keurde recent een wijzigingsbesluit goed dat het maken en herladen van munitie voor eigen gebruik niet onder de regels voor springstoffenfabrieken valt. Maar is dit nu een Vlaamse of een Federale materie?
Dit dossier is een gesplitst dossier, met zowel impact van federale wetgeving als van Vlaamse wetgeving:
- Enerzijds is de Wet van 28 mei 1956 betreffende ontplofbare en voor de deflagratie vatbare stoffen en mengsels en de daarmede geladen tuigen, beter bekend als de Springstoffenwet, van toepassing;
- Anderzijds is de VLAREM-regelgeving van toepassing omdat die de nodige omgevingsvergunningen regelt voor hinderlijke of risicovolle inrichtingen.
Steven Matheï zorgt voor de federale oplossing
Het wetsvoorstel van Steven Matheï wil een oplossing bieden voor de juridische onzekerheid die ontstond na een arrest van het Hof van Cassatie van 7 oktober 2025. In dat arrest werd geoordeeld dat het vervaardigen en herladen van munitie voor eigen gebruik onder de toepassingssfeer valt van de Springstoffenwet van 28 mei 1956. Door deze interpretatie zouden sportschutters, jagers, historische schuttersgilden en re-enactmentverenigingen die zelf munitie herladen in principe onder dezelfde regelgeving kunnen vallen als ondernemingen die springstoffen vervaardigen. Laat ons zeggen dat het Hof van Cassatie het herladen in de garage beschouwde als een munitiefabriek.
Deze interpretatie had verstrekkende gevolgen. Verenigingen en particulieren moeten voldoen aan zware vergunnings- en veiligheidsvoorwaarden die oorspronkelijk bedoeld zijn voor professionele springstoffeninrichtingen, wat zou leiden tot bijkomende vergunningen, strikte opslagvereisten en aanzienlijke administratieve lasten. Volgens de initiatiefnemer, Kamerlid Steven Matheï, staat dit niet in verhouding tot het beperkte en niet-commerciële karakter van het herladen van munitie voor eigen gebruik. Ook het voortbestaan van de in Limburg sterk verankerde historische schuttersgilden kwam hierdoor in gevaar.
Het wetsvoorstel beoogt daarom een wijziging van de wet van 28 mei 1956 door expliciet te bepalen dat het vervaardigen en herladen van munitie voor eigen gebruik niet onder het toepassingsgebied van deze wet valt. Daarnaast wil men verduidelijken dat eventuele vergunningsvereisten steeds in verhouding moeten staan tot de aard en de omvang van de activiteit. Deze regeling kan echter pas effectief in werking treden nadat het wetsvoorstel definitief werd goedgekeurd en gepubliceerd werd in het Belgisch Staatsblad.
Deze regeling kan echter pas effectief in werking treden nadat het wetsvoorstel definitief werd goedgekeurd en gepubliceerd werd in het Belgisch Staatsblad.
Vlaamse aanpassing komt er dankzij Brouns
Parallel aan dit federale initiatief heeft ook de Vlaamse Regering, op voorstel van minister Jo Brouns, maatregelen genomen binnen haar eigen bevoegdheden. Vlaanderen is immers bevoegd voor de regelgeving inzake omgevingsvergunningen en de indeling van inrichtingen binnen het VLAREM. Naar aanleiding van hetzelfde arrest ontstond de bezorgdheid dat ruimtes waar munitie voor eigen gebruik wordt vervaardigd of herladen, als vergunningsplichtige springstoffeninrichtingen zouden kunnen worden beschouwd. Om die onzekerheid weg te nemen heeft de Vlaamse Regering beslist om de VLAREM-indelingslijst aan te passen en expliciet te verduidelijken dat dergelijke activiteiten niet onder de strengste categorie van springstoffeninrichtingen vallen. Hierdoor worden jagers, sportschutters en historische schuttersverenigingen niet geconfronteerd met disproportionele omgevingsvergunningsvereisten.
Beide initiatieven zijn complementair. Het voorstel van Steven Matheï richt zich op de federale Springstoffenwet van 28 mei 1956, terwijl minister Brouns binnen de Vlaamse bevoegdheid inzake milieu- en omgevingsvergunningen de VLAREM-regelgeving verduidelijkt. Samen beogen zij een werkbaar, proportioneel en juridisch duidelijk kader te creëren voor het niet-commercieel vervaardigen en herladen van munitie door jagers, sportschutters, historische schuttersgilden en andere erkende gebruikers.