Hoe kijkt het brede publiek naar de aanwezigheid en het beheer van everzwijnen in Vlaanderen? Opvallend is vooral wáár de weerstand tegen beheer en jacht het grootst is. Metingen tonen een duidelijk verschil tussen mensen die daadwerkelijk met everzwijnen geconfronteerd worden en mensen die er nauwelijks of niet mee te maken krijgen. In gemeenten waar everzwijnen aanwezig zijn en inwoners rechtstreeks de gevolgen ervan aan den lijve ondervinden, daar groeit de steun voor de jacht op everzwijnen. Wie dagelijks met schade, overlast of risico’s wordt geconfronteerd, kijkt dus duidelijk anders naar wildbeheer dan wie vanop afstand over de aanwezigheid van wilde dieren oordeelt.
Het INBO meet periodiek het maatschappelijk draagvlak voor de aanwezigheid en het beleid rond everzwijn.
Een duurzaam en succesvol faunabeheer vereist wetenschappelijke onderbouwing en ondersteuning door de belangengroepen die het beheer mee uitvoeren, en het brede publiek. Zonder maatschappelijk draagvlak resulteert faunabeheer vaak in tegenstand, conflicten tussen belangengroepen en politieke commotie. Dat laatste is zeker het geval wanneer het beheer naast preventieve maatregelen ook het doden van dieren omvat.
De Vlaamse jachtwetgeving bepaalt daarom dat het INBO periodiek het maatschappelijk draagvlak voor de aanwezigheid en het beleid rond everzwijn meet. Het INBO voert dit onderzoek momenteel driejaarlijks uit, in samenwerking met het onderzoeksbureau Indiville.
De resultaten van de eerste drie metingen (2017, 2020, 2023) werden recent gepubliceerd en tonen aan dat het maatschappelijk draagvlak voor de everzwijnen langzaam afneemt. Dat zien we vooral in die gemeenten waar ze al aanwezig zijn. Tegelijkertijd neemt het draagvlak voor beheermaatregelen zoals elektrische afsluitingen en jacht toe. Het verschil in houding werd in deze periode niet alleen groter tussen de gebieden met en zonder everzwijnen, maar ook tussen de burgers die leven in gemeenten met everzwijnen.
De resultaten wijzen op een toenemend risico op verdere polarisatie binnen de maatschappij. Dit verhoogt de nood aan lokaal aangepaste beheerstrategieën en een proactieve communicatie over de aanpak en de praktische beperkingen van beheermaatregelen, als je het maatschappelijk draagvlak voor de everzwijnen en het beheer wil behouden