auteur van dit artikel: Dirk-Jan Polak
Dirk-Jan Polak, een jager uit Nederland, kijkt naar dierenleed vanuit het veld. Een goed geplaatst schot kan het einde van lijden betekenen. Zijn perspectief schuurt langs romantische natuurbeelden en het ongemak dat veel mensen voelen bij de jacht. Wat volgt is geen pleidooi voor ongeremde jacht, maar een uitleg hoe jagers hun handelen rechtvaardigen.
Vanaf de hoogzit of aan de slootkant zie ik een werkelijkheid die veel mensen liever negeren: de natuur is geen romantisch sprookje, maar een genadeloze arena. Jagers worden nog wel eens scheef aangekeken, maar wie naar de biologie kijkt, ziet dat een goed geplaatst schot de meest humane uitgang is voor een wild dier. In de vrije natuur bestaat er geen zachte dood door ouderdom.
Een prooidier, zoals een haas of ree, dat na een angstige achtervolging langzaam levend wordt verscheurd, doorleeft een bijzonder akelig einde. In andere gevallen volgt een trage uitputtingsslag van ziekte, parasieten of hongersnood. Dieren in het veld hebben nou eenmaal geen zorgverzekering of de goede zorg van een boer. De kogel vanuit het geweer van een jager brengt daarentegen binnen een fractie van een seconde bewustzijnsverlies. Daarmee eindigt het leven abrupt, zonder doodsangst of urenlange achtervolging.
Jagers worden soms gezien als bloeddorstige dierenhaters die weerloze dieren doden. Dat beeld doet geen recht aan de verantwoordelijkheid die jagen met zich meebrengt.
Rente van de natuur
Jagers worden soms gezien als bloeddorstige dierenhaters die weerloze dieren doden. Dat beeld doet geen recht aan de verantwoordelijkheid die jagen met zich meebrengt. Wanneer een jager jaagt, maakt hij keuzes. Hij oogst alleen wat het veld kan dragen. Het is niet in het belang van de natuur, en ook niet van een jager, om het veld leeg te schieten. Jagen draait om afwegen: leven nemen of laten leven. Alleen wanneer het veld voldoende draagkracht heeft, kan er worden geoogst van de rente van de natuur.
In de supermarkt zien we een pakje ham of biefstuk als product dat we in ons mandje leggen. Het vlees is netjes verpakt in plastic, losgemaakt van het dier waar het vandaan komt. De relatie tussen leven en voedsel blijft daardoor vaak buiten beeld. De jacht confronteert juist met die werkelijkheid. Het dier blijft zichtbaar als levend wezen, niet als anoniem product.
In de supermarkt zien we een biefstuk netjes verpakt in plastic, losgemaakt van het dier waar het vandaan komt.
Weidelijkheid
De mores van de jager heeft een prachtige historie. Een jager wordt ook wel Weidmann genoemd. De aan de jacht gerelateerde begrippen, zoals Weidmann, Weidwerk en Weidgerechtigkeit, vinden hun oorsprong in de Indo-Europese wortel uid, die verwijst naar jagen of het verkrijgen of zoeken van voedsel. Een Weidmann is iemand met diepgaande kennis van het veld. Hij kent zijn jachtrevier, weet hoe de hazen lopen en is vertrouwd met de mensen die er werken en wonen, zoals boeren en omwonenden.
Weidelijk jagen is geen romantisch idee, maar een ethisch kader. Het markeert de grens tussen verantwoord handelen en willekeur. Jagen is meer dan een gewoonte of traditie. Het gaat om een innerlijke norm die verder reikt dan de wet. Waar wettelijke bepalingen eindigen, begint karakter. Het vraagt vakmanschap, zelfdiscipline en beheersing. Maar ook respect voor elk levend wezen. Plant of dier, brandnetel of boterbloem, rat of ree; het maakt geen onderscheid.
Kwetsbaar leven
De Spaanse filosoof Ortega y Gasset wees erop dat de essentie van de jacht niet ligt in het doden van het dier, maar in de inspanning die een jager zich moet getroosten om een dier te bemachtigen. Jagen begint met observeren. Een jager brengt talloze uren door in het veld zonder een schot te lossen. Ze zien hazen rammelen, ganzen koppelen, eieren uitkomen en jonge dieren groot gebracht worden. Ze zien waar het wild schuilt wanneer de regen met bakken uit de hemel valt. Daarom zijn ze zich heel bewust van de cyclus en de kwetsbaarheid van het leven en hun rol daarin.
Die ervaring schept verantwoordelijkheid. Een jager voelt zich beheerder van zijn veld: niet alleen om willekeurig wild te oogsten, maar ook om zorg te dragen voor zijn veld en het wild. Weidelijk jagen zit niet in woorden, maar in handelen op het beslissende moment. Niet alles wat toelaatbaar is, voldoet aan de normen van jagend Nederland. Als die hoge norm verloren gaat, verliezen jagers niet alleen een woord maar de basis van onze legitimiteit.
bron: https://www.foodlog.nl/artikel/hoe-rechtvaardigt-de-jager-zijn-werk